Dla chiropterologów i biur konsultingowych w Polsce

Analiza nagrań nietoperzy: automatyczne oznaczanie gatunków z AI.

BioSonic to szwedzkie oprogramowanie, które automatycznie analizuje nagrania ultradźwiękowe nietoperzy i oznacza gatunki za pomocą sztucznej inteligencji. Jest przeznaczone dla chiropterologów, biur konsultingowych i instytucji ochrony przyrody w Polsce, które opracowują nagrania z detektorów pasywnych, nasłuchów na transektach i monitoringu farm wiatrowych. Wgrywasz pliki WAV w przeglądarce, BioSonic sortuje je według gatunków, odfiltrowuje szumy i przedstawia listę do weryfikacji uporządkowaną według pewności oznaczenia.

Odczytuje pliki WAV i FLAC z detektorów full spectrum (AudioMoth, Wildlife Acoustics Song Meter i Echo Meter, Elekon Batlogger, Titley Anabat, Pettersson i Avisoft) oraz pliki zero-crossing z detektorów Anabat. Nagrania z batcordera ecoObs, gdy są zapisane jako WAV.

Wąskie gardło

Sezon nagrań z detektorów rozsadza każdy harmonogram.

Jeden projekt z kilkoma detektorami pasywnymi pracującymi przez cały sezon albo rok monitoringu na farmie wiatrowej szybko daje setki tysięcy nagrań, zanim powstanie choćby jedno zdanie raportu. Duża ich część to szumy: wiatr, deszcz, pasikoniki, urządzenia techniczne. Automatyczne klasyfikatory pomagają, ale właśnie przy najważniejszych sygnałach potrafią się mylić, a nocki i gacki i tak wymagają wprawnego oka.1

Dni mijają więc na odsiewaniu szumów i sprawdzaniu tysięcy nagrań karlika malutkiego, zanim zacznie się właściwa praca merytoryczna.

66%
mniej czasu analizy w bezpośrednim porównaniu na tej samej nocy nagrań: 4 200 plików w około 50 minut zamiast 2,5 godziny, w tym około 3 000 szumów odfiltrowanych automatycznie
Studium przypadku brytyjskiej firmy konsultingowej, czytaj więcej (po angielsku)

Jak to działa

Noc pełna nagrań, posortowana w trzech krokach.

Wgraj nagrania

Przeciągnij pliki WAV full spectrum z dowolnego detektora do przeglądarki. Bez instalacji, bez licencji na stanowisko, a Twój komputer nie jest zablokowany na czas analizy.

AI sortuje według gatunków

Model głębokiego uczenia analizuje sonogram każdego nagrania, rozpoznaje do siedmiu gatunków w jednym nagraniu, oznacza sygnały żerowania (feeding buzz) i głosy socjalne oraz odfiltrowuje szumy, więc puste pliki w ogóle do Ciebie nie trafiają.

Zweryfikuj i wyeksportuj

Przeglądasz w interaktywnym sonogramie listę uporządkowaną według pewności oznaczenia, potwierdzasz lub poprawiasz oznaczenia i eksportujesz wyniki do CSV lub Excela, jako wykresy i mapy albo jako raport w formacie Word do dokumentacji.

Do Twoich opracowań

Zbudowany z myślą o OOŚ, Natura 2000 i energetyce wiatrowej.

Ochrona gatunkowa i Natura 2000

Wszystkie europejskie gatunki nietoperzy figurują w załączniku IV dyrektywy siedliskowej 92/43/EWG,2 a w Polsce wszystkie gatunki z tabeli poniżej są objęte ochroną ścisłą na mocy rozporządzenia w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt.5 Do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko potrzebujesz wiarygodnych stwierdzeń gatunków: BioSonic podaje dla każdego nagrania oznaczenie z wartością pewności, a każda ręczna zmiana jest zapisywana wraz z jej autorem.

Detektory pasywne i monitoring stacjonarny

Wiele stanowisk, wiele nocy, duże ilości danych: przetwarzanie odbywa się równolegle w chmurze, a nie po kolei na jednym komputerze. Wgrywaj nagrania regularnie w trakcie sezonu, zamiast analizować wszystko naraz jesienią.

Monitoring na wysokości gondoli

Nagrania z gondoli turbiny są pełne szumu wiatru i pracy maszyn. Model zna te dźwięki z treningu, w tym z nagrań detektorów montowanych na gondolach, a każde oznaczone nagranie można wyeksportować z datą i godziną.

Dokładność zmierzona przez podmiot zewnętrzny

98,7% F1 w teście porównawczym przeprowadzonym przez firmę Wilder Sensing (5 325 predykcji), pierwsze miejsce wśród wszystkich testowanych klasyfikatorów, przy 13,4 razy mniejszej liczbie wyników fałszywie dodatnich niż Kaleidoscope Pro.4 Zobacz wyniki testów ›

Praca zespołowa bez licencji na stanowisko

Całe biuro pracuje w tym samym projekcie: jedno wspólne konto organizacji, bez opłat za użytkownika, bez kluczy sprzętowych, bez przesyłania plików projektu mailem. Każda zmiana jest udokumentowana, a logowanie przez Microsoft Azure SSO jest możliwe.

Twoje dane w UE

Nagrania są przechowywane w UE, głównie w Szwecji, przesyłane w formie zaszyfrowanej, a wgrane pliki audio są szyfrowane. Nagrania i wyniki przechowujemy przez 9 lat, zgodnie z zasadami RODO.

Energetyka wiatrowa

Monitoring farm wiatrowych: co BioSonic robi, a czego nie.

Monitoring chiropterologiczny farm wiatrowych, zarówno przedrealizacyjny, jak i porealizacyjny, daje w ciągu sezonu bardzo dużo nagrań z detektorów naziemnych i montowanych na gondolach, a szumy często wielokrotnie przewyższają liczbę prawdziwych sygnałów nietoperzy. BioSonic oznacza gatunki i zachowania w tych nagraniach, także przy dużych ilościach danych z wielu turbin, i eksportuje każde oznaczone nagranie z datą i godziną do CSV lub Excela. Te dane łączysz we własnej analizie z danymi turbiny o prędkości wiatru i temperaturze.

Zakres i metodykę badań określają wymagania konkretnego postępowania. Na stronie gov.pl dostępny jest projekt „Wytycznych dotyczących oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na nietoperze” autorstwa A. Kepela, M. Ciechanowskiego i R. Jarosa.7 BioSonic nie zastępuje takich wytycznych ani oceny eksperta, tylko skraca czas oznaczania nagrań.

Ważne przy planowaniu: BioSonic nie wylicza na podstawie nagrań algorytmów wyłączeń turbin, prędkości startowych ani szacunkowej liczby ofiar kolizji. O czasie wyłączeń decydują inwestor i eksperci na podstawie obowiązujących wymagań.

Więcej na naszej stronie o monitoringu nietoperzy na farmach wiatrowych (po angielsku).

Gatunki

Gatunki nietoperzy stwierdzone w Polsce.

BioSonic klasyfikuje europejskie gatunki nietoperzy. Model wytrenowano na ponad 2,5 miliona zweryfikowanych sygnałów nietoperzy i 3,5 miliona plików z szumami z całej Europy, wyselekcjonowanych przez 12 ekspertów chiropterologów, i jest ponownie trenowany co weekend. Poniżej gatunki rozpoznawane przez BioSonic, które stwierdzono w Polsce.6

Karliki i przymroczek

  • Karlik malutki (Pipistrellus pipistrellus)
  • Karlik drobny (Pipistrellus pygmaeus)
  • Karlik większy (Pipistrellus nathusii)
  • Karlik średni (Pipistrellus kuhlii)
  • Przymroczek Saviego (Hypsugo savii)

Borowce i mroczki

  • Borowiec wielki (Nyctalus noctula)
  • Borowiec leśny (borowiaczek) (Nyctalus leisleri)
  • Mroczek późny (Eptesicus serotinus)
  • Mroczek pozłocisty (Eptesicus nilssonii)
  • Mroczak posrebrzany (Vespertilio murinus)

Nocki

  • Nocek rudy (Myotis daubentonii)
  • Nocek duży (Myotis myotis)
  • Nocek wąsatek (Myotis mystacinus)
  • Nocek Brandta (Myotis brandtii)
  • Nocek Alkatoe (Myotis alcathoe)
  • Nocek Natterera (Myotis nattereri)
  • Nocek Bechsteina (Myotis bechsteinii)
  • Nocek łydkowłosy (Myotis dasycneme)
  • Nocek orzęsiony (Myotis emarginatus)

Gacki

  • Gacek brunatny (Plecotus auritus)
  • Gacek szary (Plecotus austriacus)

Mopek i podkowce

  • Mopek zachodni (Barbastella barbastellus)
  • Podkowiec duży (Rhinolophus ferrumequinum)
  • Podkowiec mały (Rhinolophus hipposideros)

Gdzie warto sprawdzić samodzielnie

Gatunków z rodzaju Myotis często nie da się pewnie rozróżnić po głosie, nocka wąsatka i nocka Brandta praktycznie wcale, a gacka brunatnego i gacka szarego trudno odróżnić akustycznie. Te nagrania zawsze wymagają ręcznej weryfikacji. Jeśli sonogram nie pozwala na pewne przypisanie, podaj je w raporcie jako Myotis sp. lub Plecotus sp.1,3

Porównanie

BioSonic a programy, z którymi pracujesz dziś.

Do analizy nagrań nietoperzy w Europie używa się m.in. programu Kaleidoscope Pro firmy Wildlife Acoustics, BatExplorera firmy Elekon razem z detektorami Batlogger, programu BatSound firmy Pettersson Elektronik, SonoChiro firmy Biotope oraz detektora batcorder firmy ecoObs z programami bcAdmin i batIdent. To sprawdzone narzędzia, a wiele z nich jest ściśle powiązanych z konkretnym detektorem. BioSonic działa inaczej: w przeglądarce, cały zespół pracuje w tym samym projekcie, a model głębokiego uczenia analizujący sonogramy rozpoznaje do siedmiu gatunków w jednym nagraniu i automatycznie oddziela sygnały żerowania oraz głosy socjalne.

Kaleidoscope Pro

W teście porównawczym przeprowadzonym przez firmę Wilder Sensing BioSonic osiągnął 98,7% F1, a Kaleidoscope Pro 83,0% (wartość obliczona z opublikowanych danych), przy 13,4 razy mniejszej liczbie wyników fałszywie dodatnich i 16,3 razy mniejszej liczbie przeoczonych nietoperzy.4 Kaleidoscope Pro to program desktopowy dla Windows i macOS, który oprócz plików full spectrum odczytuje też pliki zero-crossing. Szczegółowe porównanie (po angielsku) ›

BatExplorer i Batlogger

Program firmy Elekon dla Windows mierzy parametry sygnałów i porównuje je z biblioteką gatunków. Jest przeznaczony do pracy z detektorami Batlogger i działa bez internetu. Nie istnieje publiczne bezpośrednie porównanie BatExplorera z BioSonic. Jeśli pracujesz sam i tylko z Batloggerem, BatExplorer dobrze się sprawdzi; dla zespołów i różnych detektorów BioSonic jest bardziej elastyczny. Szczegółowe porównanie (po angielsku) ›

BatSound

Program firmy Pettersson Elektronik dla Windows służy do nagrywania, przeglądania i ręcznego pomiaru sygnałów. Nie istnieje publiczne bezpośrednie porównanie BatSound z BioSonic. Oba narzędzia wykonują różne zadania: BatSound służy do szczegółowych pomiarów ręcznych, BioSonic do sortowania dużych zbiorów nagrań według gatunków. Szczegółowe porównanie (po angielsku) ›

SonoChiro

Program do automatycznej identyfikacji nietoperzy firmy Biotope, dostępny m.in. w ofercie Pettersson Elektronik. Nie istnieje publiczne bezpośrednie porównanie SonoChiro z BioSonic. Najlepiej sprawdzić oba programy na tej samej nocy nagrań.

batcorder, bcAdmin i batIdent

Programy firmy ecoObs dla komputerów Mac są ściśle powiązane z detektorem batcorder. Nie istnieje publiczne bezpośrednie porównanie z BioSonic. BioSonic odczytuje pliki WAV; w sprawie surowego formatu batcordera skontaktuj się z nami wcześniej. Szczegółowe porównanie (po angielsku) ›

Inne porównania

Więcej zestawień (po angielsku): SonoBat, BTO Acoustic Pipeline, Anabat Insight oraz przegląd wszystkich porównań.

Najuczciwszy test to test na Twoich własnych danych: wgraj noc nagrań, którą masz już opracowaną, i porównaj wyniki z dotychczasową analizą.

Częste pytania

O co specjaliści pytają najpierw.

Jaki program automatycznie rozpoznaje gatunki nietoperzy na podstawie nagrań?

BioSonic to działające w przeglądarce szwedzkie oprogramowanie, które automatycznie analizuje nagrania ultradźwiękowe nietoperzy i oznacza europejskie gatunki nietoperzy za pomocą głębokiego uczenia (deep learning) na sonogramach. Odczytuje pliki WAV i FLAC z detektorów full spectrum oraz pliki zero-crossing z detektorów Anabat, rozpoznaje do siedmiu gatunków w jednym nagraniu, oddziela sygnały żerowania (feeding buzz) i głosy socjalne od sygnałów echolokacyjnych i odfiltrowuje szumy. Inne programy stosowane do analizy nagrań nietoperzy to m.in. Kaleidoscope Pro, BatExplorer, BatSound, SonoChiro i bcAdmin/batIdent.

Jak dokładne jest automatyczne oznaczanie gatunków w BioSonic?

BioSonic osiągnął 98,7% F1 w teście porównawczym przeprowadzonym przez podmiot zewnętrzny, firmę Wilder Sensing, na 5 325 predykcjach i zajął w nim pierwsze miejsce wśród wszystkich testowanych klasyfikatorów.4 Każde oznaczenie ma wartość pewności. Gatunki z rodzaju Myotis oraz gacki są z natury trudne do rozróżnienia po głosie, dlatego zawsze wymagają ręcznej weryfikacji.3 Zobacz wyniki testów (po angielsku) ›

Czy BioSonic odczyta nagrania z mojego detektora: AudioMoth, Batlogger, Song Meter, Pettersson?

Tak. BioSonic odczytuje pliki WAV i FLAC z detektorów AudioMoth, Wildlife Acoustics Song Meter i Echo Meter, Elekon Batlogger, Titley Anabat, Pettersson i Avisoft w takiej postaci, w jakiej zapisał je detektor, bez konwersji, a także pliki zero-crossing z detektorów Anabat. W przypadku nagrań z batcordera w jego własnym surowym formacie skontaktuj się z nami wcześniej; jako WAV można je wgrać zawsze.

Czy automatyczna analiza zastępuje ręczną weryfikację sonogramów?

Nie, automatyczna analiza w BioSonic nie zastępuje ręcznej weryfikacji i nie taki jest jej cel. BioSonic przejmuje sortowanie nagrań i daje Ci listę uporządkowaną według pewności oznaczenia, dzięki czemu czas weryfikacji poświęcasz nagraniom, które naprawdę wymagają wiedzy eksperckiej. W interaktywnym sonogramie potwierdzasz lub poprawiasz każde oznaczenie, a każda zmiana jest zapisywana wraz z jej autorem.

Czy BioSonic nadaje się do monitoringu nietoperzy na farmach wiatrowych?

Tak, BioSonic nadaje się do oznaczania gatunków w monitoringu przedrealizacyjnym i porealizacyjnym farm wiatrowych, ale nie wylicza algorytmów wyłączeń turbin. Przetwarza duże ilości nagrań z detektorów naziemnych i montowanych na gondolach i eksportuje każde oznaczone nagranie z datą i godziną do CSV lub Excela. Nie oblicza prędkości startowych, liczby ofiar kolizji ani harmonogramów wyłączeń; o nich decydują inwestor i eksperci na podstawie obowiązujących wymagań.

Czym BioSonic różni się od Kaleidoscope Pro, BatExplorera, BatSound i SonoChiro?

BioSonic działa w przeglądarce bez instalacji, umożliwia pracę zespołową bez licencji na stanowisko i automatycznie oddziela sygnały żerowania oraz głosy socjalne. W teście porównawczym przeprowadzonym przez firmę Wilder Sensing BioSonic osiągnął 98,7% F1 wobec 83,0% dla Kaleidoscope Pro.4 Dla BatExplorera, BatSound, SonoChiro i bcAdmin/batIdent nie istnieje publiczne bezpośrednie porównanie z BioSonic.

Gdzie są przechowywane moje nagrania i czy BioSonic jest zgodny z RODO?

Nagrania wgrane do BioSonic są przechowywane w UE, głównie w Szwecji, a wgrane pliki audio są szyfrowane. Biosonic AB jest szwedzką spółką i przetwarza dane zgodnie z RODO. Nagrania i wyniki są przechowywane przez 9 lat, a klienci firmowi mogą poprosić o umowę powierzenia przetwarzania danych osobowych. Więcej o bezpieczeństwie danych (po angielsku) ›

Ile kosztuje BioSonic i czy można go przetestować za darmo?

BioSonic możesz bezpłatnie przetestować na własnych nagraniach. Kupujesz pakiet gigabajtów do analizy: im większy pakiet, tym niższa cena za GB. Wszystkie funkcje i wszyscy użytkownicy w Twoim zespole są w cenie, a nagrania są przechowywane przez 9 lat. Indywidualną wycenę otrzymasz na zapytanie lub podczas 30-minutowej prezentacji.

Źródła

Każde twierdzenie ze źródłem.

Piszemy dla specjalistów, dlatego liczby na tej stronie opieramy na literaturze naukowej, prawie UE i polskim, danych Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska oraz testach przeprowadzonych przez podmioty zewnętrzne.

  1. Rydell, J. i in. (2017) Testing the performance of automated identification of bat echolocation calls, Ecological Indicators 78, 416-420. Automatyczne klasyfikatory poprawnie oznaczały Plecotus auritus w 0 do 89, a Myotis spp. w 4 do 93 przypadkach na 100; autorzy zalecają ostrożność. Zob. też Walters i in. (2012), J. Appl. Ecol.: nawet iBatsID poprawnie oznacza tylko 49 do 81 na 100 sygnałów Myotis.
  2. Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (dyrektywa siedliskowa), załącznik IV: gatunki roślin i zwierząt ważnych dla Wspólnoty, które wymagają ścisłej ochrony, w tym Microchiroptera, wszystkie gatunki. Załącznik II, będący podstawą wyznaczania obszarów Natura 2000, obejmuje m.in. podkowca dużego i małego, mopka zachodniego oraz nocka Bechsteina, łydkowłosego, orzęsionego i dużego.
  3. Solick, D.I. i in. (2024) Automated echolocation classifiers vary in accuracy for northeastern U.S. bat species, PLOS ONE 19(6): e0300664. W teście trzech klasyfikatorów, w tym Kaleidoscope Pro (v5.4.7), żaden nie oznaczał wiarygodnie poszczególnych gatunków Myotis, ponieważ częstotliwości ich sygnałów echolokacyjnych się nakładają. Autorzy zalecają, by przed decyzjami w ochronie przyrody i postępowaniach administracyjnych automatyczne oznaczenia weryfikowali specjaliści.
  4. Test porównawczy przeprowadzony przez podmiot zewnętrzny, firmę Wilder Sensing, 5 325 predykcji. BioSonic na pierwszym miejscu z wynikiem 98,7% F1, z 13,4 razy mniejszą liczbą wyników fałszywie dodatnich i 16,3 razy mniejszą liczbą przeoczonych nietoperzy niż Kaleidoscope Pro (83,0% F1 wobec 98,7% dla BioSonic, wartość obliczona z opublikowanych danych). Pełna metodyka jest opisana na naszej stronie z wynikami testów (po angielsku).
  5. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. 2016 poz. 2183), tekst jednolity: Dz.U. 2022 poz. 2380, załącznik nr 1: gatunki zwierząt objętych ochroną ścisłą, w tym wszystkie gatunki nietoperzy wymienione na tej stronie.
  6. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Międzynarodowa Noc Nietoperzy 2023: lista 27 gatunków nietoperzy stwierdzonych w Polsce, z nazwami polskimi i łacińskimi; wszystkie gatunki nietoperzy w Polsce są pod ochroną.
  7. Kepel, A., Ciechanowski, M., Jaros, R. Wytyczne dotyczące oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na nietoperze, projekt, dokument udostępniony na stronie gov.pl.

Przetestuj na własnych nagraniach.

Wgraj jedną noc i zobacz, jak nagrania same sortują się według gatunków: bezpłatnie, w przeglądarce, bez instalacji.

support@biosonic.se · +46 72 744 65 85